Op maandagochtend 25 augustus vertrek.

Middag:  bezoek aan de Universiteitsbibliotheek van Gent

Om 14.00 uur werden we ontvangen in de imposante Boekentoren
(adres: Rozier 9) door Hendrik Defoort (collectiebeheerder) en door
Inge Van Nieuwerburgh (Team Onderzoek en Open Access).
De modernistische Boekentoren werd ontworpen door de Belgische
vormgever, architect en kunstschilder Henry van de Velde (1.863-1957).
De bibliotheek heeft tegenwoordig ruim 5 miljoen boeken waaronder
900 incunabelen. Door confiscatie van monastieke bibliotheekcollecties
tijdens de Franse Revolutie bezit de UB Gent een uitzonderlijk rijke
collectie middeleeuwse manuscripten met als absolute hoogtepunt het
twaalfde-eeuwse Liber Floridus, geschreven op perkament door
Lambertus van Sint-Omaars. De bibliotheek bezit een zeer grote
collectie wetenschappelijke boeken op vrijwel elk gebied. De collectie
Erasmiana behoort tot een van de grootste ter wereld. Het adagium van
oud-hoofdbibliothecaris Ferdinand van der Haeghen (1.830-1.91.3) zal
iedere rechtgeaarde bibliofiel aanspreken: ‘Ne jetez jamais un document
imprimé ou écrit’.

Dinsdag 26 augustus

Ochtend : de Bibliothèque municipale van Lille..

Aan de basis van de.Bibliothèque municipale stond de bibliotheek van
het kapittel van de Égtise Saini-Pierre die in 1726was opengesteld voor
de inwoners van Lille. De kerk werd in1792 gesloopt. De kapittelbibliotheek
werd overgeplaatst naar de Eglise des Récollets, onderdeel
van een klooster van de bedelorde der Minderbroeders. Vervolgens
werd in augustus 1809 de naam van de bibliotheek veranderd in
Bibliothèque municipale. Het gemeentebestuur zocht lang
naar een geschikte locatie voor de nieuw te bouwen bibliotheek. In 1960
werd begonnen met de werkzaamheden en in mei 1965 werd de nieuwe
bibliotheek geopend aan de rue Edouard-Delesalle. Het gebouw naar
een ontwerp van de architecten Paul en Maurice Lenglart, herbergt
meer dan 300.000 boeken en tijdschriftery waaronder 2000 manuscripten
en 310 incunabelen, maar ook eigentijdse bibliofiele uitgaven met een
regionaal karakter. Daarnaast heeft de bibliotheek een belangrijke
collectie religieuze afbeeldingery regionale ex-librissen, kranten, oude
kaartery chromolithografische prenten, 3500 partituren, 20.000 ansichtkaarten
en 25.000 foto’s uit Lille en omgeving.

Dinsdag 26 augustus

Middag:  de Bibliothèque Universitaire Vauban van de
katholieke universiteit van Lille.

De bus bracht ons dan naar de Bibliothèque Universitaire Vauban van de katholieke
universiteit van Lille.Hier werden we van 14.30 – 17.00 uur in twee groepen ontvangen
door Thomas Martel (bibliothecaris) en zijn medewerker.
De katholieke universiteit werd in 1875 opgericht en
viert dit jaar haar 150-jarig bestaan. De universiteit omvat vijf faculteiten
(theologie, rechten, economie, geneeskunde en geesteswetenschappen), 20
instituten 40 onderzoekscentra en een ziekenhuis. Er zijn ongeveer
40.000 studenten ingeschreven.
Tegenwoordig beschikt de bibliotheek naast moderne wetenschappelijke
naslagwerken over een grote collectie oude drukken waaronder 3 incunabelen
meer dan 1000 zestiende-eeuwse drukken en 565 oude manuscripten.
In totaal heeft de bibliotheek ongeveer 400.000 boeken 3300 gedrukte tijdschriften,
120.000 elektronische tijdschriften en 430.000 e-books. Veel boeken en
documenten zijn verworven via donaties van geestelijken, geleerden en
instellingen zoals kloosters en seminaries uit Noord-Frankrijk.
De bibliotheek is rijk aan boeken over geschiedenis, theologie,
geneeskunde en literatuur.

Woensdag 27 augustus

Ochtend: naar Douai (Dowaai in het Vlaams), bezoek aan de
Bibliothèque municipale.

Een bezoek aan de Bibliothèque municipale Marceline Desbordes-Valmore
waar we worden ontvangen door Jean Vilbas.
De bibliotheek werdopgericht in1767 en werd in1944 zwaar beschadigd door een
bombardement. In 1955 werd de boekencollectie ondergebracht in een
nieuw gebouw, ontworpen door architect Maurice Coasnes.
Tegenwoordig heeft de bibliotheek ongeveer 250.000 boeken,
waaronder 600 middeleeuwse manuscripteru 300 incunabelen en een
groot aantal werken gedrukt in Douai. Daarnaast wordt in de
bibliotheek het literaire archief (5000 brieven en manuscripten) van
Marceline Desbordes-Valmore bewaard.

Woensdag 27 augustusc

Middag: Tournai (Doornik)  ontvangst in de
bibliotheek van het Seminarie.
In Doornik bezochten we van 15.00-17.30 uur de Bibliothèque du
Séminaire waar we werden ontvangen door Monique Maillard en
Louis-Donat Casterman.
Het seminarie is het opleidingsinstituut voor priesters in het
bisdom Doornik. Sinds 1808 is het gehuisvest in de gebouwen van het
voormalige Jezuïetencollege. De bibliotheek werd in het begin
van de zeventiende eeuw gebouwd. Het boekenbezit groeide geleidelijk
door donaties en overnames van verdwenen kloosters en abdijen van
het bisdom. In1773 werd de Orde der Jezuïeten door paus Cleniens XIV
opgeheven en werd het college gekocht door de monniken van Saint-
Médard. Het boekenbezit van de bibliotheek is niet alleen afkomstig
van de Jezuïeten maar ook van kloosters der Benedictijnen,
Cisterciënzers, Norbertijnen, Dominicanen, Kapucijnen en Karmelieten.
De collectie omvat 340 oude manuscripten 43 incunabelen 97
postincunabelen en duizenden oude drukken uit de regio. Gescheiden
van de bibliotheek is het Seminariemuseum met vele schilderijen en
vitrines met oude boeken die ons worden getoond en toegelicht dooreen gids.
Speciale attractie bij ons bezoek is een lezing van Louis-Donat
Castermary lid van de familie van uitgevers, die de Kuifje-strips uitgaf.

Donderdag 28 augustus

Ochtend: naar Valenciennes, bezoek aan de
bibliotheek van een voormalig Jezuitencollege.

Vertrek om 8.30 uur naar Valenciennes. Ook hier bezoeken we de
bibliotheek van een voormalig Jezuïetencollege waar
we van 10.00 – 12.30 uur worden ontvangen door Coline Gosciniak
In de oude vestingstad Valenciennes, met ruim 42.000 inwoners,
bezoeken we de Bibliothèque des Jésuites, die onderdeel uitmaakt van
de Bibliothèque municipale, die in 2019 werd omgedoopt tot de
Médiathèque Simone YeiL (1927-2017).
De Jezuietenbibliotheek in Valenciennes heeft een rijke
geschiedenis die teruggaat tot 1591, toen de Jezuiêten begonnen met de
bouw van een college in de Rue Saint-Jacques, nu rue Ferrand.
Tijdens de Franse Revolutie werden boeken uit religieuze instellingen
zoals abdijen en kloosters, geconfisceerd en toegevoegd aan de
collectie van de bibliotheek. In 1801 opende de bibliotheek haar
deuren voor het publiek. De bibliotheekruimte is een indrukwekkende
gewelfde zaal, die wordt beschouwd als een van de mooiste Franse
bibliotheken uit de achttiende eeuw.
Tegenwoordig herbergt de bibtiotheek 1,500 oude manuscripten
140 incunabelen en 70.000 gedrukte boeken vanaf de zestiende eeuw.
Bovendien bezit de bibliotheek het oudste bekende gedicht uit de
Franse literatuur, het cantilène de sainte EuIaIie uit 882.

Middag: een vrije middag

Avond: het slotdiner in een stijlvol restaurant buiten de stad.

Vrijdag 29 augustus

Bezoek aan  de Koninklijke Bibliotheek in
Brussel met  het nieuwe KBR-museum met de
gerestaureerde Nassaukapel en  een expositie van de
Bourgondische handschriften onder begeleiding van een gids.In een
aparte zaal werden de hoogtepunten uit de bijzonder rijke collectie
getoond.
Van 13.30-16.00 uur waren  we er te gast. We werden ontvangen door Jan Pauwels
(conservator handschriften en oude drukken) en Ann Kelders (Curator
KBR museum).
De Koninklijke Bibliotheek van België heeft een rijke geschiedenis die
teruggaat tot de vijftiende eeuw. Haar geschiedenis begon als Librije
van de hertogen van Bourgondië, een prestigieuze verzameling
verluchte handschriften die werd opgebouwd door de hertogen Filips
de Stoute, Jan zonder Vrees en Filips de Goede. In 1559 richtte koning
Filips II de Koninklijke Bibliotheek van de Nederlanden op door de
handschriftenverzameling over te brengen naar het Coudenbergpaleis
in Brussel. Gedurende de eeuwen onderging de bibliotheek
verschillende verhuizingen en werd ze meeidere keren getroffen door
branden en oorlogen. In L803 werd de bibliotheek overgedragen aan de
stad Brussel, maar bij het begin van het Koninkrijk der Verenigde
Nederlanden in 1815 werden de handschriften weer eigendom van de
staat. In 1837 voegde de Belgische staat de collectie van de Gentse
bibliofiel Karel van Hulthem aan deze Bourgondische bibliotheek toe.
Dit legde de basis voor de moderne Koninklijke Bibliotheek van België.
In 1969 werd het huidige gebouw van de KBR aan de Kunstberg, een
ontwerp,van de architect Maurice Houyoux, officieel geopend. Het
gebouw herbergt niet alleen een indrukwekkende collectie van meer
dan 8 miljoen boeken maar ook het KBR Museum, dat in 2020 werd
geopend en op 23 mei van dit jaar, na een grondige verbouwing, werd
heropend. Naast het verhaal van de middeleeuwse miniaturisten wordt
nu ook het verhaal van de Franco-Vlaamse polyfone muziek verteld.